Impamvu Abagore Batagaragara Nk’Abanditsi muri Bibilia

Iki ni ikibazo abantu benshi bibaza, kandi ni kibazo cyiza cyane, kandi gifite ishingiro. Uko byagenda kose, Bibilia ni igitabo kirekire gifite amateka yihariye kandi kiri mu nkoranyamagambo zagiye zivugururwa mu bihe bitandukanye, hakaba n’ibihe bitandukanye by’ubuyobozi, imico, n’imibanire y’abantu. Iyo urebye amateka ya Bibilia, ugasanga hari ibibazo byinshi by’imiterere y’ubuyobozi bw’umuryango, ndetse no ku ruhare rw’abagore mu buzima bw’icyo gihe.

Uko imico y’igihe cyahise yari imeze

Muri Bibilia, habayeho umuco w’ubutegetsi bushingiye ku bagabo, aho umugabo ari we wayoboraga urugo ndetse akaba n’umuyobozi w’imiryango n’abaturage. Abagore mu gihe cya Bibilia bashoboraga kugira uruhare mu buzima bw’imiryango, ariko akenshi ibikorwa byabo byabaga bitagaragara cyangwa bitavugwa mu buryo bwo kubishyigikira. Ibi byatewe n’umuco wa kera, aho umuco w’ubuyobozi bwari bushingiye ku bagabo. Uko umuco wagiye utera imbere, byatumye umugore agira uruhare mu buzima bw’imiryango, ariko mu gihe cya Bibilia, benshi mu bagore bari mu ngo cyangwa muri ibikorwa by’inyuma, nk’ubucuruzi cyangwa guha Imana ishimwe.

Amateka ya Bibilia: Uruhare rw’Abagore

Nubwo nta mwanditsi w’umugore uboneka muri Bibilia nk’uko bikubiye mu nyandiko z’abahanuzi cyangwa abanditsi b’igitabo, hari abagore b’ingenzi mu nkuru za Bibilia nka Debora (umuhanuzi n’umucamanza w’Abisiraheli), Miriam (umuvandimwe wa Musa), na Estere (umwamikazi w’Abafarisayi). Ibi bitwereka ko abagore bagize uruhare mu mateka y’Abisiraheli no mu miyoborere y’umuryango w’Imana, ariko usanga ibikorwa byabo bitaranditswe nk’ibyanditswe n’abahanuzi b’abagabo.

Mu gihe cy’Ubuhanuzi, abagore nka Debora, Miriam, na Hulda bagize uruhare mu byabaye mu muryango w’Abisiraheli, ariko ibikorwa byabo ntibyagaragaye ku buryo bw’imirongo yanditse nka za zaburi cyangwa inyandiko z’abahanuzi b’abagabo. Nubwo izi nzuzi z’abagore zigaragaza uruhare rwabo, ariko ntibyashobokaga ko bagira amahirwe yo gutangaza amagambo y’Imana nk’uko byagenze ku bahanuzi b’abagabo.

Ibyanditswe by’Abagore mu Bibilia

Mu by’ukuri, Bibilia ikubiyemo ibyanditswe by’abagore mu buryo butandukanye. Abagore nk’Abigisha cyangwa Abahanuzi babashije kugira uruhare mu nkingi za Bibilia, nk’uko byagaragaye ku Mariya Magadalena, Mariya nyina wa Yesu, Elizabeti, n’abandi benshi. Ibi byerekana ko abagore bari bafite umwanya n’ububasha muri Bibilia, ariko akenshi bagaragaye nk’abashyigikira cyangwa bakurikirana inyandiko z’abahanuzi b’abagabo. Mariya Magadalena, n’ubwo atanditse Bibilia, yari umwe mu bagore b’ingenzi mu buzima bwa Yesu, kandi yashyigikiye ubutumwa bwe ndetse anatangaza ibimenyetso bikomeye by’urupfu n’izuka rya Yesu.

Imiterere y’Icyo gihe: Kuki Abagore Batagaragara nk’Abanditsi

Amateka y’ubuvanganzo bwa Bibilia yerekana ko, mu gihe cy’Ubuhanuzi n’ubwanditsi bwa Bibiliya, abagabo bari abaharani ba gahunda z’ubuyobozi, aho byari byoroshye kubona uburyo bw’abagabo bashobora kwandika no gutangaza amagambo y’Imana. Abagore, mu bihe bimwe, bari mu mwanya w’ubufasha cyangwa w’inyuma, bigatuma badashobora kugaragara nk’abanditsi b’ingenzi muri Bibilia. Ibi byari biterwa n’imiterere y’umuryango wa kera, aho abagore bari mu nshingano z’ingo, imirimo y’ubworozi, cyangwa mu bikorwa by’ubucuruzi.

Ingaruka ku Mateka ya Gikirisitu

Ikibazo cyo kumva ko abagore batanditse Bibilia gishobora kuboneka nk’ikibazo cy’amateka ya gikirisitu, ariko si ukuri ko abagore batagize uruhare mu guhindura amateka y’Abisiraheli cyangwa se iyandikwa ry’igitabo cya Bibilia. Ibyo twavuga ni uko, mu gihe cya Bibilia, abagore bari mu myanya itari iyo gukomeza inyandiko y’imirongo n’amahame yayo, nubwo bagize uruhare runini mu kubaho kwayo.

N’ubwo hari abagore benshi basobanura cyangwa basobanura ibikubiye mu Bibilia mu buryo bwimbitse, iyo nzuzi y’abagore nk’abanditsi cyangwa abavugabutumwa ni ikibazo gikomeye mu mateka ya Bibilia. Nubwo abagore b’ibanze bari bafite uruhare runini mu buzima bwa gikirisitu, amahirwe yo kugira uruhare mu guhindura amateka ya Bibilia mu buryo bwanditse yabaruhije.

Mu by’ukuri, abagore batagize amahirwe menshi yo kuba banditse cyangwa bakaba abavugabutumwa, ariko byumvikana ko kugira uruhare mu kwimakaza ubutumwa bw’Imana ari ikintu cyagize akamaro gakomeye, nubwo bitashoboye kwandikwa nk’uko byagenze ku bahanuzi b’abagabo.

Mukazayire Youyou

Ubumwe

Share
Published by
Ubumwe

Recent Posts

Kigali: Inzu y’igorofa igeretse gatatu yasenywe hirindwa impanuka

Inyubako y’igorofa igeretse gatatu yubakagwa mu Mudugudu wa Karama, Akagari ka Nyabugogo, Umurenge wa Kigali…

44 minutes ago

Kayonza: Umuyaga ukomeye wasakambuye ibyumba bine by’amashuri

Ku mugoroba wo ku wa Gatandatu tariki ya 24 Ukwakira 2024, umuyaga ukomeye wibasiye Umurenge…

2 days ago

APR FC na Rayon Sports ntizabashije gukomeza mu mikino Nyafurika

Amakipe yo mu Rwanda yombi yari aruhagarariye mu mikino nyafurika ari yo APR FC na…

2 days ago

Hehe no gutakaza amafaranga mu manza: Abaturage bakemuriwe ibibazo n’abunzi

Imibare itangwa na Minisiteri y’Ubutabera ivuga ko kuva mu 2023/2024 kugera 2025/2026, Inteko z’abunzi zakemuye…

4 days ago

Ikawa y’u Rwanda yaciye agahigo: Ikilo kimwe kigurishwa 670,000Frw

Ikawa y’u Rwanda yongeye kwigaragaza ku ruhando mpuzamahanga, nyuma y’uko ikilo kimwe cy’iyatunganyijwe na K-Organics…

5 days ago

Inzoga tuzambure agaciro kuko zangiza ubuzima – Minisitiri Nsanzimana

Minisitiri w’Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, yasabye urubyiruko n’Abanyarwanda muri rusange, kwambura inzoga agaciro baziha kuko bigaragara…

6 days ago